Artykuł w e-poznan

Mar 13, 2020

Badanie USG jest najczęściej wykonywanym zabiegiem obrazowym zarówno u dzieci jak i dorosłych, w tym kobiet w ciąży – twierdzi Arleta Witkowska – Łuczak z Centrum Medycznego Diagnosis w Swarzędzu. Swoją popularność zawdzięcza przede wszystkim temu, iż metoda ta jest łatwo dostępna poza szpitalem, jest bezbolesna, szybka i stosunkowo tania – dodaje.

Do obrazowania wnętrza ludzkiego ciała wykorzystywane są fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, niesłyszalne dla ludzkiego ucha, w zakresie od 1 do 10 MHz, czyli ultradźwięki. Bezboleśnie wnikają one do naszego ciała i rozchodzą się, nie uszkadzając komórek. Dziś mamy już dostępne takie urządzenia, które pozwalają na obrazowanie płuc, czy jelit, co do niedawna było niemożliwe. Niektóre narządy nadal jednak strzegą swoich tajemnic. Tkanka kostna np. nie przepuszcza ultradźwięków, dlatego nie ma możliwości oceny kości, czy narządów leżących wewnątrz czaszki. U niemowlęcia USG głowy robi się przez ciemiączko, a do badania mózgu i kośćca osób dorosłych stosuje się inne techniki. Co ważne – każdy narząd odbija ultradźwięki inaczej, dzięki czemu rozpoznaje się jego strukturę. Można powiedzieć, że ultrasonograf układa odbite fale w obrazy, które następnie ocenia specjalista, który powinien zauważyć wszelkie  odchylenia od normy.


Dlatego właśnie – jak podkreśla nasza ekspertka z Centrum Medycznego Diagnosis: Niezmiernie ważną kwestią przy wyborze miejsca, w którym chcemy wykonać badanie USG, jest upewnienie się, że lekarz, do którego kierujemy się jest specjalistą w danej dziedzinie. Najlepiej, jeśli jest to radiolog, ale i tu mamy do czynienia ze specjalizacjami. Ja osobiście na co dzień zajmuję się USG narządu ruchu – stawy, mięśnie, nerwy, wykonuję też niektóre inne badania, ale np. nie podejmuję się oceny USG piersi, czy przezciemiączkowego USG u noworodków, ponieważ nie są to przypadki, które obserwuję każdego dnia. Tu zawsze polecam koleżanki z Diagnosis, które są fachowcami w ocenie takich pacjentów i tak np. od niedawna współpracujemy z p. radiolog Anną Bielecką na co dzień wykonującą badania USG piersi w Wielkopolskim Centrum Onkologii przy ul. Garbary. Bo, aby właściwie pokierować pacjenta, by ocenić, czy w badaniu występują niepokojące zmiany, potrzebne jest doświadczenie kliniczne. I ta kwestia nie pozostawia wątpliwości. 

Według szacunkowych danych w Polsce badania USG wykonuje blisko 8 tys. lekarzy. Trudno powiedzieć, ilu z nich ma odpowiednie doświadczenie pozwalające stawiać prawidłowe diagnozy. Według p. Anna Jarosz: „Niestety, w wielu przypadkach jakość badań pozostawia wiele do życzenia. 30 proc. z nich nie ma żadnej wartości diagnostycznej. 20 proc. używanych aparatów powinno się natychmiast przeznaczyć na złom.” (artykuł pochodzi z miesięcznika “Zdrowie”, cytat za: poradnikzdrowie.pl). Arleta Witkowska – Łuczak, jako lekarz, również zwraca uwagę na rolę sprzętu w diagnostyce ultrasonograficznej: Potrzebne są dwa elementy – specjalista i świetny sprzęt. 
Nie wszyscy wiedzą jak ważną częścią aparatu jest głowica, w której znajduje się przetwornik ultradźwięków. Obraz narządu lub wybranej tkanki powstaje na monitorze dzięki temu, że impuls akustyczny zostaje zamieniony na elektryczny. Im ten obraz jest lepszy, czyli po prostu im bardziej zaawansowany technologicznie sprzęt diagnostyczny, tym łatwiej o trafną diagnozę. Prawda jest taka, że prawdziwi specjaliści, nie chcą pracować na byle jakim sprzęcie, ponieważ czują się odpowiedzialni za efekt ich działań i postawioną diagnozę.

Centrum Medyczne Diagnosis  dysponuje wysokiej klasy ultrasonografem marki Philips , który wyposażony jest m.in. w specjalistyczną głowicę typu “hockey”. Pozwala ona na badanie najdrobniejszych struktur ręki, co umożliwia dokładną ocenę nerwów, ścięgien i więzadeł po przebytych urazach. Taki sprzęt znajduje się tylko w kilku miejscach w naszym powiecie, więc warto o tym pamiętać szukając miejsca, gdzie chcemy wykonać badania. A warto. Zaleca się wykonywanie badania USG w ramach profilaktyki: piersi u pań raz na rok, jamy brzusznej u każdego raz na dwa lata. W przypadku dzieci, ze względu na fakt, iż większość litych guzów pojawia się w pierwszych latach życia, specjaliści polecają wykonanie pierwszego USG jamy brzusznej przed ukończeniem 3 lat. I to w ramach działań profilaktycznych.  Jeśli jakieś objawy nas niepokoją, to jest to wystarczający powód, by szukać odpowiedzi niezależnie od czasu, jaki minął od ostatniego badania USG. Pamiętajmy, że to naprawdę bardzo bezpieczne badanie, dla każdego. Jednak nie każdy i nie wszędzie powinien je wykonywać. Jeśli zależy nam na odpowiedzialnej diagnozie – odpowiedzialnie wybierajmy..