Dla Pacjenta

Staw skokowy – najczęstsze urazy

Naciągnięcia i naderwania mięśni – zmora meczów na orliku
Czy doznałeś kiedyś kontuzji mięśniowej w trakcie gry? Najczęściej urazy dotyczą mięśni czworogłowych i dwugłowych uda, łydki i przywodzicieli, a dzieją się zwykle w trakcie sprintu, nagłej zmiany kierunku czy kopnięcia piłki.

Czynniki ryzyka:

• zbyt krótka lub brak rozgrzewki,
• przemęczenie i brak regeneracji,
• wcześniejsze kontuzje mięśni,
• brak elastyczności i odpowiedniej siły mięśniowej.

Jak odróżnić naciągnięcie od naderwania?

• Naciągnięcie – uczucie „ciągnięcia” lub dyskomfortu, ból pojawia się przy ruchu, ale zwykle da się dograć mecz. Po kilku godzinach może pojawić się lekki obrzęk lub napięcie mięśnia.
• Naderwanie – nagły, ostry ból, uczucie „ukłucia”, często uniemożliwia dalszą grę. Może pojawić się wyraźny obrzęk, krwiak i trudność w chodzeniu czy prostym napięciu mięśnia.

Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty?

• gdy ból utrzymuje się dłużej niż 2–3 dni,
• jeśli pojawia się siniak/krwiak lub obrzęk,
• gdy nie jesteś w stanie normalnie chodzić lub biegać,
• przy powtarzających się urazach w tym samym miejscu.

Wczesna diagnostyka i odpowiednia terapia skracają czas powrotu do gry i zmniejszają ryzyko nawrotu kontuzji.

Materiał opracował: mgr Michał Różanek, fizjoterapeuta Diagnosis

Staw skokowy

Najczęstsze sytuacje, które mogą zakończyć się skręceniem kostki:

• Gra w siatkówkę plażową /piłkę nożną na nierównym podłożu,
• Górskie wędrówki i zejścia po kamienistych szlakach,
• Niefortunne poślizgnięcie w japonkach lub sandałach,
• Zabawy z dziećmi w ogrodzie.

Kiedy zgłosić się do lekarza?
RTG stawu skokowego należy wykonać, jeśli:

• Odczuwasz ból w okolicy oraz do 6 cm nad końcem kostki bocznej lub przyśrodkowej,
• ⁠Nie możesz obciążyć stopy bezpośrednio po urazie i wykonać 4 kroków.

A jeśli już uda się wykluczyć złamanie, na początek postępuj zgodnie z zasadą PRICE:

P – Protect – chroń staw przez pierwsze dni (unikaj ruchów powodujących ból),
R – Rest – odpoczywaj, nie obciążaj stawu,
I – Ice – zastosuj chłodzenie (najlepiej kilka razy dziennie),
C – Compress – stosuj opatrunek uciskowy (bandaż elastyczny nada się idealnie),
E – Elevate – unieś kończynę powyżej poziomu serca.

Zalecenie po kilku dniach od urazu:

• Zmniejszaj unieruchomienie,
• Wprowadź delikatne ruchy w stawie (bez bólu!),
• Kontynuuj chłodzenie i kompresję, jeśli obrzęk się utrzymuje,
• Jeśli możesz stanąć na nodze – zacznij delikatnie ją obciążać. Pracuj nad zakresem ruchu i propriocepcją (ćwiczenia równoważne).

Jeśli masz wątpliwości, zgłoś się do fizjoterapeuty — zbadamy zakres ruchu, ocenimy stabilność stawu i przygotujemy indywidualny plan, który pomoże Ci bezpiecznie wrócić do pełnej sprawności.

Materiał opracował: mgr Michał Różanek, fizjoterapeuta Diagnosis

Staw kolanowy – jak nie złapać kontuzji kolana podczas gry w piłkę nożną

Staw kolanowy to jeden z najbardziej narażonych na kontuzje stawów w ciele piłkarza, zarówno profesjonalnego jak i amatora. Każdy sprint, zmiana kierunku bieg, lądowanie po wyskoku czy kontakcie z przeciwnikiem generują ogromne siły, które muszą zostać przejęte przez mięśnie i więzadła, będące głównymi stabilizatorami kolana. Aby skutecznie ograniczyć ryzyko urazu należy wdrożyć odpowiednie przygotowanie i profilaktykę.

Poniżej cztery najczęstsze przyczyny kontuzji kolana oraz konkretne sposoby, jak im zapobiegać.

1. Brak odpowiedniej rozgrzewki

To niestety wciąż aktualny problem, zwłaszcza wśród amatorów. Wielu zawodników wychodzi na boisko „z marszu”, bez przygotowania mięśni, stawów i układu nerwowego do wysiłku. J ak powinna wyglądać prawidłowa rozgrzewka. Przede wszystkim jej zadaniem jest podniesienie temperatury ciała i pobudzenie układu mięśniowego i nerwowego do pracy.

W praktyce oznacza to, że warto włączyć:

• dynamiczne wykroki i przysiady,
• elementy plyometrii tzn. skipy, skoki
• zmiany kierunku biegu, przyspieszenia, starty i hamowania

Wystarczy około 10 minut takiej aktywacji, aby znacząco zmniejszyć ryzyko przeciążenia i urazów więzadeł czy łąkotek.

2. Ograniczona ruchomość stawu biodrowego i skokowego

Często to właśnie brak mobilności w sąsiednich stawach powoduje nadmierne przeciążenie kolana. Jeśli biodro lub staw skokowy nie pracują w pełnym zakresie, dochodzi do wielu kompensacji, co może skutkować mniejszą stabilizacją i tym samym większym ryzykiem urazu. W związku z tym warto regularnie wykonywać ćwiczenia mobilizacyjne, nie tylko w ramach rozgrzewki, ale także na co dzień.

Poniżej kilka przykładów:

• mobilizacja biodra w pozycji 90/90
• mobilizacja stawu skokowego w wykroku,
• dynamiczny stretching mięśni czworogłowych, kulszowo-goleniowych i łydki.

3. Słaba kontrola nerwowo-mięśniowa

Kolano jest stawem, którego stabilność zależy w dużej mierze od koordynacji między układem nerwowym i mięśniowym, a w szczególności aktywacji m. kulszowo-goleniowych pośladków i tułowia. Brak odpowiedniej kontroli mięśniowej podczas biegu, lądowania czy zwrotu może prowadzić do poważniejszych kontuzji takich jak uszkodzenie ACL czy łąkotek. W profilaktyce urazów więzadłowych czy łąkotkowych nie powinno więc zabraknąć:

• ćwiczeń stabilizacji centralnej (core) np. dead bug
• ćwiczeń propriocepcji np. stanie na 1 nodze z wytrącaniem z równowagi
• ćwiczeń siłowych, szczególnie m. kulszowo-goleniowych i pośladkowych np. martwy ciąg na 1 nodze

4. Zmęczenie i brak regeneracji

Należy pamiętać, że zmęczenie obniża siłę mięśni, pogarsza koordynację i spowalnia reakcję organizmu na bodźce, więc nawet najlepiej przygotowany zawodnik jest zdecydowanie bardziej narażony na kontuzję, jeśli jego ciało jest przemęczone. Dlatego tak ważne jest:

• odpowiednia ilość snu,
• nawodnienie,
• regularna regeneracja

Materiał opracował: mgr Michał Różanek, fizjoterapeuta Diagnosis

Obciążenia treningowe

Czy dobrze dobierasz swoje obciążenie treningowe kiedy biegasz?
Zwykle: za szybko, za dużo i za mocno to trzy główne powody przerwy w treningach.
Najważniejszym elementem walki z kontuzjami u biegaczy jest odpowiednie zarządzenie obciążeniem treningowym.
Osoba biegająca powinna mieć świadomość, że sama może oceniać swój stan zmęczenia, a część monitoringu przypada fizjoterpaeucie i trenerowi biegowemu.

Jak możesz ocenić samodzielnie swoje obciążenie treningowe?

• kwestionariusz RESTQ- Sport (balans pomiędzy obciążeniem a regeneracją)
• POMS ( monitorowanie zmiany nastroju)
• ocena zmęczenia np. RPE
• wypełnianie dzienniczka treningowego

Dodatkowe obiektywne metody oceny to:

• tętno spoczynkowe i treningowe
• zmienność rytmu serca
• testy wydolnościowe
• ocena czasu reakcji

Pamiętaj że specjaliści mogą dodatkowo ocenić Twoje obciążenie treningowego poprzez ocenę markerów biochemicznych oraz ocenę funkcjonalną:

• stosunku kortyzolu do testosteronu
• poziom kinazy kreatynowej
• poziom CRP
• poziom kwasu mlekowego
• testy skoków
• pomiar siły i mocy
• testy funkcjonalne np FMS

Materiał opracował: mgr Jakub Dukiewicz, fizjoterapeuta Diagnosis

Trening siłowy

Trening siłowy jest dla każdego biegacza – od amatora po maratończyka, który chce biegać szybciej, dłużej i bez kontuzji.
Jak trening siłowy wspiera bieg?

1. Mniej Kontuzji
Metaanalizy nie kłamią: regularny program siłowy potrafi obniżyć ryzyko urazów przeciążeniowych niemal o połowę.

2. Lepsza Ekonomia Biegu
Po treningu siłowym biegacze stają się bardziej wydajni.

3. Większa Moc i Stabilność
Mocniejsze mięśnie to mniejszy % siły maksymalnej potrzebny do utrzymania tempa.

Najczęstszy błąd biegaczy to nie uwzględnienie treningu siłowego w swoich planach. Poświęcenie kilkudziesięciu minut w tygodniu dla większości amatorów jest wystarczające!
Trening siłowy to inwestycja, która utrwala efekty mobilizacji i pozwala cieszyć się bieganiem dłużej!

Materiał opracował: mgr Jakub Dukiewicz, fizjoterapeuta Diagnosis

Kontuzje podczas biegania

Czy wiesz co wpływa na ewentualne kontuzje podczas biegania?
Bez względu na to kim jesteś – amatorem lub profesjonalistą to czy odniesiesz kontuzję w dużej mierze zależy właśnie od Ciebie.

Pamiętaj zatem, że bardzo ważne jest:

• Dobranie odpowiedniego obuwia,
• Przygotowanie nawierzchni lub sprzętu sportowego podczas treningu biegowego,
• Pora dnia w jakiej uprawiasz sport,
• Poziom Twojego przygotowania motorycznego,
• Stosowana regeneracja po biegu,
• Odpowiednia technika biegu,
• Obciążenia podczas treningu.

Uraz to uszkodzenie części ciała lub narządu. Czynników, które wpływają na jego wystąpienie jest bardzo dużo.
Badacze podzielili przyczyny kontuzji na dwa główne typy: wewnętrzne przyczyny i zewnętrze, a każdy z nich jest dodatkowo podzielony na modyfikowalny i niemodyfikowalny.
Czynniki zewnętrzne niemodyfikowalne to:
Rodzaj sportu, poziom sportowy, pogoda, okres sezonu.

Czynniki zewnętrzne modyfikowalne to:
Pora dnia, przygotowanie nawierzchni, przygotowanie sprzętu sportowego, wyposażenie (stan obuwia)
Czynniki wewnętrzne niemodyfikowalne to np. :
Wiek, wcześniejsze kontuzje, płeć
Czynniki wewnętrzne modyfikowalne to:
Poziom siły, zakresu ruchów, propriocepcja, koordynacja, czynniki psychologiczne, regeneracja, technika biegu, obciążenie treningowe itd. Na te elementy mamy zasadniczy wpływ i ten temat zostanie rozwinięty w najbliższym czasie.

Materiał opracował: mgr Jakub Dukiewicz, fizjoterapeuta Diagnosis

Trzaskający palec

Czy to możliwe, że mój palec się blokuje? Jak sobie z tym radzić? Palec trzaskający to dość częsta dolegliwość, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.

Co to właściwie jest?
Palec trzaskający to stan, w którym dochodzi do „zakleszczania” ścięgna zginacza palca w obrębie tzw. troczka (małego tunelu, przez który przechodzi ścięgno). Efektem może być:

• uczucie przeskakiwania podczas zginania/prostowania
• czasowe zablokowanie palca w zgięciu,
• bolesność w okolicy podstawy palca.

U dzieci problem często dotyczy kciuka, u dorosłych – różnych palców, zwykle związany jest z przeciążeniami, pracą manualną, chorobami metabolicznymi (np. cukrzycą).

Jak leczyć palec trzaskający?
Sposób leczenia zależy od wieku pacjenta i nasilenia objawów:

– Postępowanie zachowawcze – odpoczynek ręki, unikanie przeciążeń, czasowe unieruchomienie (orteza, szyna nocna), fizjoterapia.
– Farmakoterapia – leki przeciwzapalne, a w niektórych przypadkach iniekcje sterydowe zmniejszające obrzęk i stan zapalny.
– Leczenie operacyjne – jeśli powyższe metody nie działają, wykonuje się zabieg uwolnienia troczka zginacza.
U dzieci leczenie najczęściej polega na zabiegu operacyjnym, który pozwala szybko i skutecznie przywrócić pełną ruchomość kciuka.

Rola fizjoterapii

W leczeniu palca trzaskającego fizjoterapia odgrywa bardzo ważną rolę. Obejmuje m. in.:

• indywidualnie dobrane ćwiczenia poprawiające ślizg ścięgien,
• techniki manualne zmniejszające napięcie tkanek i poprawiające ukrwienie,
• terapię blizny (jeśli problem pojawił się po operacji),
• zastosowanie ortez termoplastycznych w celu odciążenia ścięgna,
• edukację pacjenta – jak unikać przeciążeń w codziennych czynnościach.

Co możesz zrobić?

Jeśli zauważasz, że Twój palec (lub palec Twojego dziecka) „przeskakuje” lub blokuje się – nie czekaj aż problem się nasili. Wczesna konsultacja z lekarzem pozwala wdrożyć odpowiednie działania i szybciej przywrócić sprawność

Materiał opracowała; mgr Aleksandra Bartkowiak – Graczyk, fizjoterapeuta Diagnosis

Prawidłowa postawa – jak o nią zadbać?

Jak zadbać o właściwą postawę swoich pociech?

1. Pamiętaj, aby plecak dziecka był dobrze dopasowany:

• Powinien być dokładnie dopasowany do pleców dziecka.
• Najlepiej aby miał szerokie pasy na ramionach (wtedy ciężar plecaka rozkłada się równomiernie na barkach dziecka).
• Warto wybrać plecak z pasem na talię lub klatkę piersiową, aby równomiernie rozłożyć obciążenie.
• ⁠Waga plecaka: warto się upewnić, że nie przekracza 15% masy dziecka.

2. Obuwie do szkoły – buty dziecka powinny:

• Mieć stabilną, elastyczną podeszwę oraz wsparcie w okolicach kostki (elastyczność buta sprawdź doginając oba końce do siebie – jeżeli nie masz możliwości wygięcia obuwia to istnieje ryzyko, że są za sztywne).
• Mieć dobrze dobrany rozmiar, aby uniknąć dyskomfortu lub nadmiernej swobody stopy.
• Zawsze sprawdź jak dziecko chodzi w swoim obuwiu i jak stawia stopy na podłożu – pozwoli to ocenić czy buty nie są zbyt małe.

3. Upewnij się że dziecko ma dobrze dopasowane krzesło do swojego wzrostu:

• Blat stołu/biurka powinien być na wysokości łokci dziecka,
• Kolana dziecka powinny być ustawione na wysokości bioder i zgięte pod kątem prostym.
• Stopy dziecka powinny być całkowicie oparte na podłożu.
• Najważniejsze jest unikanie jednej długotrwałej pozycji siedzącej. Pamiętaj, że nie ma nic złego w pochyleniu się, ale ważne jest, aby ta pozycja nie trwała zbyt długo.

Nie bez powodu mówi się że najlepsza pozycja to ta następna.
Regularna aktywność fizyczna wspomaga rozwój Twojego dziecka, a także zmniejsza ryzyko rozwinięcia się negatywnych nawyków związanych z siedzącym trybem życia.

Materiał opracował: mgr Kornel Pękala, fizjoterapeuta Diagnosis

Czy sporty walki są bezpieczne dla dzieci?

Chciałbyś zapisać swoje dziecko na zajęcia sztuk walki ale obawiasz się o jego bezpieczeństwo ?
Jak każdy sport, również sporty walki wiążą się z ryzykiem kontuzji. Przy wykształconej i doświadczonej kadrze trenerskiej oraz odpowiednio dopasowanym treningu do możliwości dziecka ryzyko to można skutecznie zmniejszyć.

Dlatego jeżeli chcesz zapisać swoje dziecko na zajęcia i zależy Ci na jego bezpieczeństwie, to warto wybrać dyscyplinę gdzie jest mniej uderzeń i kopnięć, a więcej nauki pozycji i techniki.

Sporty walki w zależności od dyscypliny rozwijają różne cechy motoryczne dziecka. Kształtują min. koordynację, siłę, wytrzymałość czy gibkość, które mogą się przydać poza salą treningową w codziennym życiu. Uprawianie sportów walki poza cechami fizycznymi rozwija wiele cechy natury społecznej u dziecka jak min. nauka wzajemnego szacunku, kształtowanie samokontroli, rozwój samodyscypliny czy relacji rówieśniczych w grupie.

Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej przygotowało rekomendacje w jakim wieku dzieci mogą rozpoczynać uprawiać określone sporty w tym sport walki, na przykład dla Judo jest to 10 r.ż. ,a dla Karate 14 r.ż. PTMS szczególnie nie zaleca uprawiania przez dzieci bosku. Badania również pokazują, że sporty walki z mniejszą częstością kontuzji to właśnie min. Judo czy Karate.

Jak każda aktywność, sporty walki wiążą się z określonymi zaletami i wadami. Świetnie rozwijają fizyczność dziecka, uczą pozytywnych wartości takich jak odwaga czy szacunek, ale wiążą się też z określonym ryzykiem kontuzji. Przy odpowiedniej kadrze trenerskiej i odpowiedniej formie treningu przystosowanej do grupy wiekowej sporty walki mogą być bezpieczne dla dzieci, jednak nie należy uważać, że są bez urazowe.

Materiał opracował; mgr Kornel Pękala, fizjoterapeuta Diagnosis

Niezbędnik wakacyjny

Pamiętaj, że ruch to zdrowie – bez względu na to czy wypoczywasz nad morzem, czy w górach lub nad jeziorem warto zadbać o nawet najprostszą formę ruchu (spacer, jazda na rowerze lub proste ćwiczenia).

• Zadbaj o nawodnienie – woda to podstawa, nawet jak nie jest gorąco! Odpowiedni poziom nawodnienia zapewnia sprawnie funkcjonujący metabolizm i zapobiega sztywności mięśni.
• W trasie rób częste przerwy, (tym bardziej jeżeli czeka Cię długa droga), aby się rozruszać i rozprostować kręgosłup.
• Zadbaj o prawidłową pozycję ciała w trakcie jazdy samochodem: odpowiednia pozycja fotela i zagłówka.
• Upewnij się, że masz odpowiednie obuwie. Wygodne buty to zdrowa stopa bez bolesnych odcisków lub otarć.
• Regeneracja to podstawa. Badania udowadniają, że wypoczynek jest osiągany przez organizm przy 7h snu.

Materiał opracowała dr n.med Marta Jokiel, fizjoterapeuta Diagnosis

Sezon działowy – jak zadbać o zdrowy kręgosłup.

Długie godziny spędzone przy kopaniu, przenoszeniu ziemi czy sadzeniu roślin mogą jednak obciążyć Twój kręgosłup. Zwykłe zakwasy są normalne, ale niektóre objawy wymagają szybkiej reakcji.

Czerwone flagi – skonsultuj się pilnie z lekarzem, jeśli pojawią się:

• ból wybudzający w nocy i nasilający się w nocy
• postępujące zaburzenia czucia w obrębie kręgosłupa i kończyn dolnych
• postępujące osłabienie siły mięśniowej
• nietrzymanie moczu lub stolca
• gorączka, dreszcze

Jak chronić kręgosłup podczas pracy fizycznej:

• rób regularne przerwy w wysiłku
• używaj prawidłowej ergonomii: przy podnoszeniu ciężkich rzeczy schodź do przysiadu lub stosuj wzorzec martwego ciągu
• pracuj spokojnie i bez pośpiechu

Pamiętaj — obciążenia kumulują się i powodują zmęczenie, nawet jeśli na początku czujesz się dobrze.

Dlatego aby jak najdłużej cieszyć się sprawnym i zdrowym układem ruchu, warto postawić na ćwiczenia dopasowane do siebie. Jeśli nie masz pewności, które będą dla Ciebie najlepsze, skonsultuj się z doświadczonym fizjoterapeutą — przygotuje on plan ćwiczeń idealnie dostosowany do Twojego kręgosłupa i stylu życia.

Materiał opracował; mgr Marcin Rybnik, fizjoterapeuta Diagnosis

Wędrówki po górach – jak się przygotować do wyprawy w góry

Wędrówki górskie?, brzmi pięknie ale koniecznie Zadbaj o swoje kolana!
Piesze wycieczki to długie podejścia i zejścia po nierównym terenie. Brak wcześniejszego przygotowania fizycznego, wzmocnienia mięśni oraz adaptacji do wysiłku może prowadzić do przeciążeń przedniego przedziału stawu kolanowego (anterior knee pain).

Jak może się objawiać ból w przedniej części kolana?

• Tępy, dokuczliwy ból z przodu kolana (często za lub wokół rzepki).
• Tkliwość więzadła rzepki i okolicznych struktur.
• Ból nasilający się przy przysiadach, wchodzeniu po schodach czy skakaniu.
• Uczucie „pełności” w stawie kolanowym.

Co możesz zrobić, aby zmniejszyć ryzyko bólu kolan?

• Wzmacniaj mięśnie otaczające kolano.
• Utrzymuj zdrową wagę (BMI 18,5–24,9).
• Noś buty z odpowiednią amortyzacją i bieżnikiem dostosowanym do szlaku.
• Unikaj aktywności, które wywołują ból w kolanie.
• Stopniowo zwiększaj poziom aktywności (jeśli jesteś początkującym wędrowcem, zacznij od łatwiejszych szlaków z mniejszym nachyleniem terenu).

Jeśli odczuwasz tego typu ból – umów się na wizytę do fizjoterapeuty, który:

• Oceni stan funkcjonalny Twojego kolana.
• Ustali plan terapii, aby zmniejszyć ból i wzmocnić staw.
• Nauczy Cię, jak samodzielnie radzić sobie z problemem.

Pamiętaj! Jeśli ból pojawił się po poślizgnięciu się lub upadku, konieczna jest dokładniejsza diagnostyka, aby wykluczyć złamanie, uszkodzenie łąkotek czy więzadeł.

Materiał opracował; mgr Marcin Rybnik, fizjoterapeuta Diagnosis

Czynniki ryzyka nowotworów głowy i szyi 

Udowodniony związek w procesie rozwoju choroby nowotworowej w rejonie głowy i szyi mają:
– tytoń
– alkohol
– wirus brodawczaka ludzkiego -HPV

Ekspozycja na alkohol i tytoń jest kluczowym czynnikiem wpływającym na rozwój nowotworów błon śluzowych górnych dróg oddechowych i górnej części przełyku.
Nowotwory głowy i szyi są typowo związane z nadużywaniem tytoniu, a ryzyko powstania pierwotnego a następnie ryzyko rozwoju kolejnych nowotworów pierwotnych jest wprost proporcjonalne do czasu i intensywności używania tytoniu. Podobnie szacuje się, że przedłużone spożywanie alkoholu, w zależności od konsumowanej ilości, 2-3 –krotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka. Ponadto ryzyko zachorowania u osób, które regularnie spożywają alkohol i palą, jest 10-20 razy wyższe niż u osób niepalących/niepijących.
Ważnym czynnikiem mającym wpływ na rozwój raka głowy i szyi, a przede wszystkim jamy ustnej i gardła środkowego jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus – HPV)

Profilaktyka raków głowy i szyi; co należy robić, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na te nowotwory? 

Nowotwory głowy i szyi to choroba, którą przy dokładnym badaniu przedmiotowym można zdiagnozować we wczesnym stadium. Jedynie 30% nowotworów głowy i szyi jest diagnozowana we wczesnym etapie zaawansowania, pomimo stosunkowo łatwo dostępnej w badaniu przedmiotowym lokalizacji tych guzów. Podstawową przyczyną jest odraczanie przez chorego wizyty u lekarza, długi okres oczekiwania na wizytę u specjalisty otorynolaryngologa, brak charakterystycznych objawów u chorego przez dłuższy czas, brak świadomości na temat potencjalnej choroby nowotworowej oraz brak świadomości na temat czynników ryzyka, a zatem zbyt późne rozpoznanie nowotworu.

Najważniejsze środki podejmowane w celu zmniejszenia zachorowalności na nowotwory głowy i szyi to:
– edukacja docelowych grup wysokiego ryzyka dotyczących raka głowy i szyi,
– podniesienie świadomości wśród społeczeństwa na temat nowotworów głowy i szyi
– programy profilaktyczne i badania przesiewowe dla grup wysokiego ryzyka
– promocja zachowań prozdrowotnych takich jak:
– szczepienia p/HPV przed inicjacją seksualną u chłopców i dziewczynek
– zaniechanie palenia i picia alkoholu
– prawidłowa higiena jamy ustnej

Szczepienie jest najskuteczniejszym i najprostszym sposobem ochrony przed zakażeniem HPV. Szczepionka mobilizuje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał i uruchamia mechanizm służący zapewnieniu długotrwałej ochrony przed HPV, co udowodniono w badaniach klinicznych.
Po 10 latach funkcjonowania programów szczepień przeciw wirusowi brodawczaka kraje oceniające ich efektywność odnotowały 90% redukcję infekcji HPV.

Kiedy szczepienie ma sens? 

Amerykański Komitet Doradczy ds. Immunizacji zaleca szczepienie przeciwko HPV wszystkim osobom do 26 roku życia. Oznacza to, że osoby, które nie otrzymały szczepionki w młodszym wieku, powinny zapytać swojego lekarza o odpowiednie dalsze kroki. Większość osób powyżej 26 roku życia nie potrzebuje szczepienia przeciwko HPV, ponieważ prawdopodobnie były już narażone na kontakt z wirusem. Jednak jeśli jesteś w wieku od 27 do 45 lat, szczepienie może być nadal korzystne”

Czy szczepionka jest bezpieczna? 

Szczepionki przeciw HPV są jednymi z najlepiej przebadanych na świecie pod kątem bezpieczeństwa.
Od momentu ich wprowadzenia podano ponad 500 milionów dawek.
Badania nie wykazały poważnych skutków ubocznych.
Niepożądane odczyny poszczepienne występują niezwykle rzadko i najczęściej objawiają się zaczerwienieniem w miejscu wkłucia lub niewielką gorączką. Zazwyczaj ustępują w ciągu 1-3 dni

 Materiał opracowała: dr n.med. Łucja Weselik, otolaryngolog Diagnosis

Fizjouroginekologia – Terapia Dna Miednicy w koncepcji Rakowskiego 

Kompleksowe podejście do dolegliwości bólowych miednicy, kręgosłupa, i stawów biodrowych:

– Dokładniejsza diagnostyka problemów dna miednicy dzięki dostępowi do struktur wewnętrznych.
– Skuteczniejsze leczenie dolegliwości takich jak nietrzymanie moczu, bóle krocza, podbrzusza czy bolesne miesiączki.
– Techniki manualne, które zwiększają skuteczność terapii.
– Uwzględnienie psychosomatyki – czyli terapia obejmująca także wpływ stresu i napięć emocjonalnych na ciało.
– Możliwość uzyskania pomocy nawet w przypadkach, kiedy wcześniejsze terapie przeciwbólowe w obrębie kręgosłupa, miednicy i stawów biodrowych nie przynosiły efektów.
– Bezpieczna i świadoma praca z mięśniami i strukturami kluczowymi dla funkcjonowania dna miednicy.

Warto zatem podkreślić, że fizjoterapia uroginekologiczna to nie tylko bolesne miesiączki, nietrzymanie moczu czy przygotowanie do porodu. To podejście holistyczne, opierające się na łączeniu „kropek” (objawów) i odnalezieniu przyczyny bólu (kręgosłupa, bioder, miednicy itp.)

 Materiał opracowała: dr n. zdr Magdalena Jabłońska, fizjouroginekolog Diagnosis